Revista Electronica de PortalesMedicos.com - http://www.portalesmedicos.com/publicaciones
Infecciones respiratorias. Neumonias. Apuntes de neumologia. Apuntes de medicina
http://www.portalesmedicos.com/publicaciones/articles/380/1/Infecciones-respiratorias-Neumonias-Apuntes-de-neumologia-Apuntes-de-medicina.html
Autor: Pedro Martinez Alonso
Publicado: 26/01/2007
 


Infecciones respiratorias. Neumonias. Apuntes de neumologia. Apuntes de medicina.


Infecciones respiratorias. Neumonias. Apuntes de neumologia. Apuntes de medicina.

Infecciones respiratorias. Neumonias.

 

Infecciones Virales de la Vía Aérea:

 

Los virus se unen a la mucosa ciliar alterando el movimiento mucociliar.

Aumenta la probabilidad de sobreinfección Bacteriana (Neumococo, H influenzae, Staphilococo, Neisseria Meningitidis)

 

·         Bronquiolitis: Obstrucción, hiperinsuflacion, alteración del intercambio gaseoso

Niños: adenovirus - Adultos: influenza

·         Neumonía: compromiso intersticial y pocos focos de condensación orientan al diagnóstico de neumonía no bacteriana

·         Síndrome de Distress Respiratorio del Adulto (SDRA): se sospecha cuando se ve neumonía con hemorragia o edema intraalveolar

·         Resfriado común: Malestar rinofaringeo, fiebre cefalea, mialgias, coriza, epifora, estornudos, congestión faríngea, odinofagia, otalgia. Duración 3 días. Tratamiento: reposo y antipiréticos. Complicaciones: sinusitis adultos, otitis en niños, crisis asmática y descompensación de limitación crónica del flujo aéreo (LCFA).

·         Faringitis: Odinofagia, malestar general, cefalea, fiebre, malestar, mialgias. Viral o estreptococo B hemolítico (mucosa obscura) Tratamiento: reposo y penicilina.

·         Amigdalitis: odinofagia, mayor malestar general, cefalea, fiebre, malestar, amígdalas con exudado fibroso o purulento, adenopatías en el cuello. Penicilina o eritromicina. Absceso amigdaliano: requiere cirugía.

·         Laringitis Aguda: disfonía, tos irritativa con o sin expectoración, Virales o sobreinfectadas, Tratamiento: reposo vocal, humidificacion del aire, antitusígenos, antiinflamatorios, antibióticos.

·         Traqueobronquitis Aguda: Tos productiva con expectoración mucosa o mucopurulenta, dolor retroesternal. Origen viral, los fumadores se sobreinfectan (antibióticos)

 

Tratamiento de la infección respiratoria aguda (IRA): reposo durante 3 días, analgésicos, antipiréticos, antitusígenos si es tos no productiva, caramelos de miel, simpaticomiméticos, hidratacion. Antibióticos: amoxiclavulámico, cefalosporina de 2ª generación.


NEUMONÍAS.

 

Neumonías por Influenza: 10% de las neumonías de la comunidad. Se presenta en edades extremas con inmunidad celular disminuida y en el embarazo. El virus influenza A es muy mutante, B es menos mutante, C produce una gripe porque no muta. Comienza como infección respiratoria aguda (IRA) de vía aérea superior, luego cefalea, dolores musculares, brusco compromiso respiratorio en 1-2 días, después dolor laríngeo, rinorrea, estornudos, síntomas abdominales, tos seca, dolor traqueal. Examen físico: crepitaciones. Radiografía de tórax: compromiso intersticial, o infiltración alveolar pequeña. Tratamiento: amantadina, vacuna (cardiópatas, enfermedad pulmonar crónica, Diabetes Mellitus).

 

Neumonías:


-Neumonía alveolar: relleno alveolar lobar.
Evolución: edema, fibrina, hematíes (hepatización roja), leucocitos (hepatización Gris). Neumococo y Klebsiella. Radiografía de tórax: condensacion homogénea con broncograma aéreo.


-Bronconeumonía: Infección de las vías aéreas y alvéolos adjuntos,
Radiografía de tórax: distribución segmentaria sin broncograma. Examen físico: Crepitantes.


-Neumonía Intersticial: generalmente virales, con alteración bilateral difusa (imagen reticular y nodular), preferentemente perihiliares. Examen físico: Crepitantes.

 

Estudio Etiológico:

 

-Expectoración (prueba de esputo): 50% sensibilidad: Neumococo, gramnegativos, Estafilococo, haemofilus, B. catarralis. No detecta anaerobios y hongos. >25 leucocitos x campo 100x, baja cantidad de células bucofaríngeas. Útil en pacientes sin tratamiento antibiótico, grampositivos.

            Neumococos: cocos grampositivos, lanceolados en pares o cadena

            Estafilococos: cocos grampositivos, aislado o en racimo

            Haemofilus: bacilos gramnegativos cortos

            B catarralis: diplococo gramnegativos pequeños

            Si sale negativo con una buena muestra: sospechar tuberculosis, micoplasma, clamidia, legionella


-Hemocultivo
: sensibilidad 20-30% en aerobios, <3% anaerobios


-Líquido pleural
: aerobios y anaerobios


-Exámenes invasivos
: Inmunocomprometidos, fracaso tratamiento antibiótico, neumonías graves, tratamiento drogas de alto riesgo, neumopatía no infecciosa. LBA (+) con >10000/ml, catéter telescópico protegido (no contaminada) (+) con >10000/ml, punción pulmonar cutánea, punción aspirativa transtraqueal, biopsia transbronquial o por toracotomía.


-Serologia
: IgG, IgM (micoplasma y clamidia)

Asociaciones de laboratorio: legionella LDH >700 u/ml e hiponatremia.

 

Clasificación por cuadro clínico

 

 

Bacterianas

No bacterianas

 

Edad

Toda edad

Jóvenes

Síntomas

Comienzo

Brusco

Gradual

Síntomas vía aérea superior

Pueden anteceder

Concomitantes

Afectación estado general

(+++)

(+)

Escalofríos

(-)

(-)

Tos

Inicialmente seca, luego productiva

Intensa y persistente

Expectoración

Mucopurulenta o hemoptoica (herrumbrosa)

Mucosa

Dolor pleural

(++)

(-)

Exámen físico

Fiebre

(+++)

(-)

Signos de condensación

(++)

(-)

Signos de derrame

15-50%

(-)

Laboratorio

Leucocitosis >15000

(++)

(-)

Leucopenia <4000

(++)

(-)

Radiografía de Tórax

Condensación homogénea

(++)

(+)

Condensación multifocal

(+)

(+)

Compromiso intersticial

(+)

(++)

Derrame pleural

(++)

(+)

Excavación

(+)

(-)

 

Neumonías atípicas: micoplasma, clamidia, legionella, virus.


Infecciones respiratorias. Neumonias. Apuntes de neumologia. Apuntes de medicina 2.

Criterios de gravedad: 1punto precisa ingreso, 4 puntos: UCI

neumologia_infecciones_tabla1

Neumonía Adquirida en la comunidad

Presentación: fiebre, escalofríos, disnea, tos, expectoración, dolor de costado.

Radiografía de tórax: condensacion. No descarta neumonía si la radiografía es normal.

 

Diagnóstico Diferencial: tuberculosis (TBC), edema agudo de pulmón, tromboembolismo pulmonar (TEP), cáncer bronquial, neumonía aspirativa.

 

Examen al ingreso: Gram y cultivo (sensibilidad del 50%), hemocultivo (sensibilidad del 20-30%), baciloscopia, cultivo de Koch, serología Micoplasma (en atípicas). C. psittaci: fijación de complemento con títulos >1/64. Legionella: cultivo e inmunofluorescencia directa en expectoración o inmunofluorescencia indirecta en sangre y antígenos en orina.

 

Agentes Causales: Neumococo 37%, Desconocido 32% (anaerobios), Otros (Haemophilus 10%, Virus 5% (influenza, para influenza, adenovirus), Gram (-) 4%, Legionella y Micoplasma 3%, Otros <3%).

 

Pronóstico: mortalidad 1% las ambulatorias, 14% hospitalizadas y las neumonías neumocócicas 30%.

 

Asociaciones semiológicas: herpes labial con Estreptococo Pneumonae, miringitis bullosa con micoplasma, esplenomegalia con C psittaci, mialgias, síntomas gastrointestinales y rush cutáneo con hanta.

 

Asociadas a contacto con animales: Hanta y Clamidia psittaci

 

Estacionales:

Estreptococo Pneumonae, virus y H influenzae en invierno

Todo el año: Clamidia

 

Patogenia: Aspiración: es el mecanismo más frecuente, existe colonización transitoria de la faringe (Estreptococo Pneumonae, S Aureus).

Se debe diferenciar de:

·         Síndrome de Mendelson con daño químico

·         Inhalación de aerosoles (clamidia, TBC, micoplasma, virus)

·         Contigüidad de otros focos. 

 

Clasificación ATS SER.

neumologia_infecciones_tabla2

Comorbilidad. EPOC (H influenza, B catharralis), Bronquiectasias, diabetes mellitus, Insuficiencia renal crónica, insuficiencia cardiaca, Cirrosis (G(-)), esplenectomía y hipogamaglobulinemia (S pneumoniae Y K pn), Oh y desnutrición (S pneumoniae y anaerobios), Neoplasias, VIH (P carinii, Estreptococo Pneumonae, H influenzae).

Etiologías más probables por grupo ATS-SER.

neumologia_infecciones_tabla3

Neumonía Grave considerar UCI si:

¨       FR>30 y signos de aumento de trabajo respiratorio y/o fatiga muscular inspiratoria

¨       Hipoxemia profunda con PaO2/FIO2<250

¨       Rx tórax rápidamente progresiva(>50% en 48 horas), bilateral o multilobular

¨       Descompensación grave de enfermedades crónicas y/o asociadas

¨       Necesidad de conexión inmediata a ventilación mecánica

¨       Oliguria <20ml /hora  (insuficiencia renal aguda) o requiere drogas vasoactivas

¨       Shock PAS<90 o PAD <60

 

Tratamiento empírico: Siempre en el caso de las neumonías grupo I-II porque no es necesario realizar estudio de expectoración y hemograma.

neumologia_infecciones_tabla4


 


Infecciones respiratorias. Neumonias. Apuntes de neumologia. Apuntes de medicina 3.


Tratamiento con agente etiológico conocido


neumologia_infecciones_tabla5



-Evaluación de la Antibioterapia: Alguna respuesta clínica en 48-72 horas / No cambiar terapia antes de 72 horas excepto en caso de deterioro / Pacientes Grupo I: 75% Rx limpia en 21 días / Paciente Grupo II resolución puede tardar 6 meses / Pacientes grupo I y II control Rx 30 días / S Pneumoniae 30% tiene resistencia intermedia en infecciones invasivas por lo que neumonías graves se recomienda comenzar con cefalosporina de 3ª generación + macrólido o levofloxacino.

 

-Complicaciones.

Pleuropulmonares: Derrame pleural (40%)- empiema, Atelectasia. Absceso, Excavación, insuficiencia respiratoria, síndrome de distress respiratorio del adulto (SDRA).

Extrapulmonares: Infección metastásica: meningitis, artritis, endocarditis, pericarditis, infartos esplénicos; Efecto tóxico -hipóxicos: Insuficiencia renal, insuficiencia cardiaca, infarto agudo de miocardio (IAM).

 

 

Neumonías Adquiridas en el Hospital

 

Neumonía desarrollada después de 48-72 horas desde el momento del ingreso. Letalidad 30-50%. Dadas por las condiciones del paciente (alteración del nivel de conciencia, enfermedades concomitantes, uso de antibióticos, antiácidos, alteración del mecanismo de la tos, procedimientos, otras infecciones) y de la flora. Las drogas pueden enmascararlas; por lo tanto, es importante el alto grado de sospecha.

 

Los gérmenes más frecuentes son: gramnegativos, Pseudomona aeruginosa, estafilococo aureus y anaerobios. Menos frecuentes: Neumococo y Haemofilus. El 50% de los casos son polimicrobianas. La expectoración puede guiar el tratamiento, pero es más importante cubrir los agentes más probables en cada institución. Pedir baciloscopia.

Puede necesitar un estudio invasivo

 

Prevención: lavado de manos, menos abuso de antibióticos y antiácidos (preferir sucralfato), asepsia, prevenir vómitos, eliminación de secreciones en pacientes con alteración del nivel de conciencia, prevenir atelectasias.

 

Neumonías en Inmunodeprimidos:

 

Gérmenes oportunistas. Letalidad > 70%.


neumologia_infecciones_tabla6



Generalmente polimicrobianos, y los cultivos son poco sensibles.

Diagnóstico Etiológico:

            Detección de Antígenos: Criptococo, Legionella, Aspergillus, candida

            Cintigrafia pulmonar: Neumocistis, sensibilidad del 45%

Exámenes invasivos: Toracotomía, fibrobroncoscopia, punción transtraqueal (plaquetas > 80.000), biopsia transbronquial, catéter telescópico protegido, lavado broncoalveolar.

 

Neumocistis Carinii:

Hongo que produce neumonías de inicio solapado: tos fiebre, adenopatías, Examen Físico y radiografía de tórax normales inicialmente; luego, condensaciones con nódulos múltiples. Leucocitosis relativa, inversión de leucocitos Linfocitos T helper//Linfocitos T supresores. Caen en insuficiencia respiratoria.


Tratamiento: (cotrimoxazol + corticoides). 50% coinfección con citomegalovirus (CMV), Expectoración con tinción especial: sensibilidad 50%.

Lavado broncoalveolar: 100% sensibilidad.

Biopsia transbronquial.